Γράφει:

Απεργιακές κινητοποιήσεις σε Κύπρο και Ελλάδα: Τα όρια μεταξύ άσκησης δικαιώματος και κατάχρησης

Πότε μια απεργία είναι αποτελεσματική; Όταν οι απεργοί κατορθώνουν να κατευθύνουν το κόστος της πίεσης που ασκούν προς τα κέντρα εξουσίας με αποφάσεις των οποίων τα συμφέροντά τους συγκρούονται. Όταν όμως η πίεση δεν κρίνεται ως αποτελεσματική όταν αυτή ασκείται άμεσα, τότε οι απεργοί καταφεύγουν σε μεθόδους έμμεσης πίεσης: Κατευθύνοντας τις συνέπειες των κινητοποιήσεών τους προς την κοινωνία. Χωρίς σε καμία περίπτωση να θέλουμε να υπονοήσουμε κάποια ταύτιση, υπάρχει εν τούτοις μια ομοιότητα αυτής της μεθόδου με αντίστοιχες που μεταχειρίζεται η τρομοκρατία: Άσκηση πίεσης προς ένα δεδομένο κοινονικό σύνολο με στόχο την εκμαίευση συγκεκριμένων πολιτικών αποφάσεων από δεδομένα κέντρα πολιτικής εξουσίας.

 

Στην Κύπρο ο θεσμός της απεργίας συχνά λαμβάνει τελετουργικό χαρακτήρα: Ομάδες συμφερόντων συγκεντρώνονται σε κάποιο χώρο με εμφανή συμβολισμό και προβαίνουν σε ενέργειες που θεωρούν ότι θα πείσουν τους “αρμοδίους” να λάβουν συγκεκριμένες αποφάσεις. Συνήθως οι κοινωνικές “πιέσεις” απορροφούνται αθόρυβα, μέσω πολιτικών και κομματικών μαγειρεμάτων. Είναι σπάνιες οι περιπτώσεις κατά τις οποίες απεργιακές κινητοποιήσεις λαμβάνουν δυναμικό χαρακτήρα, ξεφεύγοντας από την συνήθη, κωμική τελετουργία της αθόρυβης συνάθροισης. Όταν όμως αυτό συμβεί, οι συνέπειες μεταφέρονται αποκλειστικά και μόνο στην κοινωνία (βλ. πρόσφατη απεργία βενζινοπωλών). Αντίθετα στην Ελλάδα, οι κινητοποιήσεις λαμβάνουν συνήθως δυναμικό χαρακτήρα. Οι κάθε λογής απεργιακές κινητοποιήσεις έχουν καταστεί τόσο συχνές κατά την μεταπολίτευση, που σπάνια οι αρμόδιοι –πόσο μάλλον οι απλοί πολίτες- αντιμετωπίζουν με συμπάθεια στα αιτήματα των απεργών: Η κατάχρηση του δικαιώματος της απεργίας έχει στην μειώσει σημαντικά την αποτελεσματικότητά του ως μέσου πίεσης.

 

Υπάρχει όμως μία ομοιότητα μεταξύ των δύο περιπτώσεων: Η συνειδητή αλλοίωση του περιεχομένου της έννοιας της απεργίας, με αποτέλεσμα κάθε στάση εργασίας, πραγματοποιούμενη από οποιαδήποτε επαγγελματική ομάδα, να αποδίδεται στο «δικαίωμα στην απεργία”. Ορισμένα παραδείγματα θα καταδείξουν την στρευλότητα αυτής της ισοπέδωσης: Ποιο το ρίσκο μιας ομάδας υπαλλήλων του δημοσίου (π.χ. εκπαιδευτικοί, ή εργαζόμενοι σε κάποιο ημικρατικό οργανισμό) όταν η απόφασή τους να απεργήσουν δεν συνοδεύεται από οποιεσδήποτε συνέπειες λόγω της αυστηρής μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων; Πόσο θεμιτό είναι να καταβάλλει η κοινωνία ολόκληρο το κόστος μιας αγροτικής κινητοποίησης, εξ’ αιτίας της αύξησης στην τιμή δεδομένων προϊώντων ως αποτέλεσμα της κινητοποίησης, ή της καταβολής αποζημιώσεων για ζημιές που προκλήθηκαν από τις καιρικές συνθήκες; Πόσο τέλος θεμιτό είναι να αποκόπτοναι νευραλγικής σημασίας οδικές αρτηρίες από οδηγούς φορτηγών, με αποτέλεσμα ο ανυποψίαστος χρήστης του συγκεκριμένου δρόμου να αδυνατεί να μεταβεί στην εργασία του, χωρίς συνήθως να γνωρίζει καν τον λόγο;

 

Σε τελική ανάλυση, τόσο στην Κύπρο όσο και στην Ελλάδα, οι απεργιακές κινητοποιήσεις επενεργούν συχνά ως μια πηγή κόστους για τους πολίτες, από την στιγμή που διεξάγονται από τις επαγγελματικές εκείνες ομάδες που έχουν την πολυτέλεια να μετακυλίουν ολόκληρο το κόστος των κινητοποιήσεών τους στην κοινωνία. Όπως ευστοχότατα αναφέρει ο καθηγητής Γεώργιος Θ. Μαυρογορδάτος, στο βιβλίο του Μεταξύ Πιτυοκάμπτη και Προκρούστη. Οι Επαγγελματικές Οργανώσεις στην Ελλάδα, (Αθήνα: Οδυσσέας, 1998): “Παρά τον οξύμωρο αποκλεισμό της από τις ‘παραγωγικές τάξεις’ της επίσημης ορολογίας, η εργατική τάξη δεν παύει να προσφέρει στις άλλες ένα ηρωικό (δηλ. μυθικό) παράδειγμα προς μίμηση στους δικούς της αγώνες. Μόνο στο γλωσσικό επίπεδο είναι βέβαια η μίμηση εφικτή. Έτσι, γίνεται πλέον λόγος παντού για ‘συνδικαλισμό’ και ‘συνδικαλιστές’ –ακόμη και στον χώρο των εμπόρων και βιομηχάνων. Ακόμη εμφανέστερος είναι ο μιμητισμός στην γενικευμένη οικειοποίηση ενός όρου καθαγιασμένου από τους εργατικούς αγώνες: Της ‘απεργίας’. Όλοι πλέον ‘απεργούν’, ακόμη και επιχειρηματίες και εργοδότες, έστω μικροί (όπως π.χ. ιδιοκτήτες ταξί). Μόνο στην χώρα μας με τέτοια ευκολία μεταμφιέζεται λεκτικά και ιδεολογικά ως ‘απεργία’ το κλείσιμο καταστημάτων ή άλλων επιχειρήσεων”.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>