Γράφει:

Οι παρενέργειες των γεωργικών επιδοτήσεων

Από την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την έναρξη εφαρμογής της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και την σύσταση του Κυπριακού Οργανισμού Αγροτικών Πληρωμών έγιναν συνολικές πληρωμές ύψους 780 εκ. ευρώ. Ωστόσο ένα τόσο υπέρογκο ποσό δεν θα μπορούσε να δαπανηθεί χωρίς να δημιουργηθούν σειρά προβλημάτων και αμφιλεγόμενων ενεργειών από μέρους των εμπλεκόμενων αρχών. Στόχος του παρόντος άρθρου είναι να αναδείξει δύο από τις πιο σημαντικές «παρενέργειες» του συστήματος των αγροτικών επιδοτήσεων.

Παρενέργεια 1η: Είναι γεγονός ότι ένα σημαντικό ποσό των κοινοτικών πόρων επιστρέφεται πίσω στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως πρόστιμο για μη συμμόρφωση με τους κοινοτικούς κανονισμούς. Σε πρόσφατη δημοσιογραφική διάσκεψή του ο Επίτροπος Αγροτικών Πληρωμών Κώστας Πετρίδης δήλωσε ότι στόχος του είναι, μέχρι την λήξη της θητείας του, να μειώσει όσο το δυνατόν περισσότερο τα πρόστιμα που επιβάλλουν στην Κύπρο τα κλιμάκια ελέγχων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο Επίτροπος δεν αναφέρθηκε στο συνολικό ποσό ποινών που έχουν υποβληθεί αλλά γεγονός είναι ότι πρόκειται για πολλά εκατομμύρια ευρώ. Σχετικά είναι τα δημοσιεύματα της εφημερίδας Σημερινή (12/2/2010), η οποία έκανε πρώτη αναφορά σε πρόσφατη καμπάνα ύψους 15 εκ. ευρώ, καθώς και του Φιλελευθέρου (10/3/2010), με τίτλο «Πρόστιμο 14,6 εκ. ευρώ στον ΚΟΑΠ».

Η επιβολή προστίμων από την Ευρωπαϊκή Ένωση στα κράτη μέλη λόγω προβλημάτων στην διενέργεια αποτελεσματικών ελέγχων αποτελεί συνήθη διαδικασία για τα κράτη μέλη. Είναι γεγονός ότι για μικρά κράτη μέλη το διοικητικό κόστος για την διενέργεια των απαιτούμενων, από τους κοινοτικούς κανονισμούς, ελέγχων είναι δυσανάλογα μεγάλο και θα έπρεπε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λαμβάνει περισσότερο υπόψη την αρχή της αναλογικότητας. Από την άλλη, εγγενείς αδυναμίες στην διάρθρωση και λειτουργία του ΚΟΑΠ συντελούν στην προβληματική λειτουργία του Οργανισμού. Είναι σε όλους γνωστό ότι ο Οργανισμός διοικείται από ανώτατα κομματικά στελέχη αφού ο όγκος των πληρωμών είναι τόσο μεγάλος που αυτόματα καθιστούν την ηγεσία του ΚΟΑΠ ως ένα σημαντικό πόστο με ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον. Η έντονη αυτή κομματικοποίηση του οργανισμού, περισσότερο από κάθε άλλο ημικρατικό οργανισμό ή κρατική υπηρεσία, προκαταλαμβάνει σε μεγάλο βαθμό πολλές διοικητικές αποφάσεις οι οποίες αναπόφευκτα προκαλούν σε αρκετές περιπτώσεις προβλήματα στην ομαλή λειτουργία του.

Παρενέργεια 2η: Ως παρενέργεια των ευρωπαϊκών γεωργικών επιδοτήσεων μπορεί επίσης να θεωρηθεί η ύπαρξη σχέσεων μεταξύ ανώτατων στελεχών του Υπουργείου Γεωργίας που έχουν καθοριστικό ρόλο στην λήψη αποφάσεων για την χορήγηση ευρωπαϊκών ενισχύσεων με τους διαπιστευμένους γεωργικούς συμβούλους στους οποίους αποτείνονται οι γεωργοί για να υποβάλουν τις αιτήσεις τους. Το πιο πάνω φαινόμενο αποτελεί κοινό μυστικό στους κύκλους του Υπουργείου Γεωργίας αλλά κυρίως στον αγροτικό κόσμο και τους ενδιαφερόμενους αιτητές. Το ζήτημα αυτό έχει κατ΄ επανάληψη συζητηθεί στην Βουλή των Αντιπροσώπων, ενώ απασχόλησε έντονα τόσο την Γενική Ελέγκτρια όσο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Χαρακτηριστικό είναι το δημοσίευμα της Εφημερίδας “Πολίτης” στις 12/11/2008, με τίτλο «Αγροτικό Νταβατζιλίκι».

Από την έρευνα που κάναμε, οι διαπιστευμένοι φορείς έχουν θέσει κατ΄ επανάληψη θέμα αθέμιτου ανταγωνισμού αφού, όπως μας δήλωσαν, οι αιτητές, ιδιαίτερα αυτοί που προγραμματίζουν τεράστιες επενδύσεις, θεωρούν (σωστά ή λανθασμένα) ότι εφόσον απευθυνθούν σε συγκεκριμένους φορείς αυξάνουν τις πιθανότητες έγκρισης των αιτήσεών τους. Ακόμη και αν θεωρήσουμε ως δεδομένο ότι δεν υπάρχει οργανωμένο κύκλωμα διαπλοκής, κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει τον έμμεσο, υποσυνείδητο επηρεασμό των αρμοδίων υπαλλήλων στην λήψη αποφάσεων για τον χειρισμό μιας αίτησης από την στιγμή που θεωρούν (σωστά ή λανθασμένα) ότι μια αρνητική απόφαση σε σχέση με μια αίτηση ενδεχομένως να επηρεάσει την επαγγελματική τους πορεία και, αντίστοιχα, μια θετική απόφαση ενδεχομένως να επηρεάσει θετικά την επαγγελματική τους πορεία. Υπό αμφισβήτηση τίθενται επίσης μια σειρά από γενικές αποφάσεις χειρισμού αιτήσεων που επηρεάζουν συγκεκριμένα συμφέροντα.

Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι για τα όσα αναφέρονται πιο πάνω η «Σύγχρονη Άποψη» κατέχει στοιχεία με τα οποία μπορεί να τεκμηριώσει τα προαναφερθέντα. Στοιχεία κατέχουμε επίσης και για άλλες «παρενέργειες» των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων για τις οποίες επιφυλασσόμαστε. Στην παρούσα φάση επιδιώκουμε μόνο να συμβάλουμε στην ανάδειξη κάποιων σημαντικών για μας ζητημάτων ασκώντας, όσο αυτό είναι δυνατόν, την πίεσή μας για βελτίωση του συστήματος.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>