Γράφει:

Ήταν καιρός!

Πολλοί από μας κρούσαμε επανειλημμένα τον κώδωνα του επερχόμενου κινδύνου για την διεθνή και, κυρίως, για την ευρωπαϊκή οικονομία, που οφειλόταν, μεταξύ άλλων, σε δύο πολύ σοβαρούς λόγους:

Πρώτον, στην ανεπαρκή, ανομοιόμορφη και ελλιπή ρύθμιση και εποπτεία των χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων. Προσωπικά ήγειρα το θέμα στα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα στο χρονικό διάστημα που ήμουν Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας.

Δεύτερον, στην ανεξέλεγκτη παντοδυναμία και ετσιθελική ασυδοσία των γνωστών διεθνών οίκων αξιολόγησης, οι οποίοι συμπεριφέρονται ως επικυρίαρχοι τοποτηρητές έναντι των εθνικών οικονομιών και των χρηματοοικονομικών οργανισμών και εταιριών.

Ως προς το πρώτον, η κατάσταση διεθνώς, και κυρίως στην Αμερική, ήταν εντελώς απαράδεκτη. Η δεσπόζουσα και δεσποτική φυσιογνωμία, του επί δεκαεπταετίαν Προέδρου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ κ. Άλαν Γκρήνσπαν, επέβαλε την εξωπραγματική θεωρία της εντελώς αρρύθμιστης και άναρχης οικονομίας της ελεύθερης αγοράς, με την επίκληση της χιμαιρικής αντίληψης της αυτορρύθμισης.

Τα αποτελέσματα είναι πλέον γνωστά. Και οι τραγικές συνέπειές τους, τις οποίες δοκίμασε και εξακολουθεί ακόμη να δοκιμάζει όχι μόνο η κοινωνία της Αμερικής αλλά ολόκληρη η ανθρωπότητα. Με τα golden boys της απάτης και τους διάφορους οίκους με τα ευφάνταστα προϊόντα της κλοπής και της καταλήστευσης των οικονομιών, ατόμων, ομάδων και εθνών.

Αλλά και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και σ» αυτήν ακόμη την Ευρωζώνη, δεν υπήρξε η επιβαλλόμενη ομοιόμορφη ρύθμιση και η ενδεδειγμένη αυστηρή εποπτεία για την έμπρακτη εφαρμογή από όλες τις Χώρες Μέλη, τουλάχιστον των οδηγιών της Επιτροπής της Βασιλείας. Υπήρξε μια απροθυμία, αν όχι και εναντίωση, ιδιαίτερα στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για ρυθμιστική ομοιομορφία και εποπτική αυστηρότητα, που πρέπει να αποδοθεί μάλλον στην τεράστια πολιτική επιρροή που ασκούσαν οι παντοδύναμες τότε τράπεζες και ασφαλιστικές και επενδυτικές εταιρίες. Ήταν, όμως, ακόμη, και η ισχυρή αντανακλαστική επίδραση που ασκούσε η ουτοπιστική πολιτική του θεοποιηθέντος Άλαν Γκρήνσπαν.

Ως προς το δεύτερον, είχε προ πολλού γίνει αντιληπτό ότι οι γνωστοί οίκοι αξιολόγησης διεθνούς εμβέλειας, όπως οι Moody»s, οι Fitch και οι Standard & Poor»s, αλλά και άλλοι αυτόκλητοι και αυτοβαπτισθέντες ως πιστοληπτικοί και χρηματοοικονομικοί αξιολογητές (τεράστιες επενδυτικές εταιρίες και μεγάλου μεγέθους και κύρους τράπεζες) συμπεριφέρονταν και ενεργούσαν όχι μόνο κατά τρόπο προκλητικό και ασύδοτο, αλλά και κατά τρόπο αυθαίρετο και αμφισβητούμενης αντικειμενικότητας και αξιοπιστίας. Πλείστοι όσοι από αυτούς είχαν γίνει ταυτόχρονα και επενδυτές και αγοραπωλητές μετοχών των τραπεζών και χρηματοοικονομικών οίκων που αξιολογούσαν. Πόσες φορές δεν είδαμε ξαφνικά υποβάθμιση μετοχών μιας τράπεζας από κάποιο αξιολογικό οίκο και ύστερα από λίγες μέρες την αναβάθμισή τους; Για να αποκαλυφθεί, εκ των υστέρων, ότι οι αξιολογητές και βαθμολογητές ανέβαζαν και κατέβαζαν τεχνητά τις τιμές των μετοχών και πωλούσαν και αγόραζαν την κατάλληλη στιγμή, κάνοντας τεράστια κέρδη σε βάρος και των αξιολογουμένων και των μικροεπενδυτών.

Αυτά τα ανέντιμα και ατάσθαλα δέσποσαν στην διάρκεια των τελευταίων δέκα χρόνων. Και σ» αυτά οφείλονται, σε μεγάλο βαθμό, οι οδυνηρές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις που ταλανίζουν την ανθρωπότητα τα τελευταία τρία περίπου χρόνια.

Όπως είναι γνωστό, στην διάσκεψη των G20 στο Λονδίνο, στις 2 Απριλίου, 2009, ο Γάλλος Πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί και η Γερμανίδα Καγκελάριος Άγγελα Μέρκελ επέμειναν και πέτυχαν, παρά την σφοδρή αντίδραση των Βρετανών και τις έντονες επιφυλάξεις των Αμερικανών, δύο από τις ληφθείσες σημαντικές αποφάσεις να είναι η υιοθέτηση ενός πιο αυστηρού διεθνούς συστήματος ρύθμισης και εποπτείας των χρηματοοικονομικών οργανισμών και η εκ βάθρων αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου που διέπει την σύσταση, την αδειοδότηση και την λειτουργία των διεθνών οίκων αξιολόγησης, όπως είναι οι Fitch, best credit card is like subatomic particles. οι Moody΄s και οι Standard & Poor΄s.

Έκτοτε και τα δύο αυτά θέματα προωθήθηκαν, όχι όμως με την επιβαλλόμενη ταχύτητα και στον επιθυμητό βαθμό. Και φθάσαμε στο τελευταίο στάδιο της αυθαιρεσίας και της αναισχυντίας. Στην περίπτωση της κρίσης της Ελλάδας, όπου οι πιο πάνω οίκοι κυριολεκτικά συνοδοιπόρησαν με τους διεθνείς απατεώνες της κερδοσκοπίας και της απάτης. Κι έσπρωχναν αυτοί την ελληνική οικονομία προς τα κάτω με τις συνεχείς, αμφισβητούμενες αξιολογήσεις τους κι ανέβαζαν τα spreads και έδιναν χώρο και περιθώριο στους απατεώνες κερδοσκόπους να δανείζουν την Ελλάδα με τα συνθλιπτικά επιτόκια των 10% και 12%!

Και εδέησαν επιτέλους οι Ευρωπαίοι να ξυπνήσουν από τον λήθαργό τους. Και να τρίξουν τα δόντια. Και να εξαγγείλουν τις αυστηρές προθέσεις τους. Για να ανακόψουν την ασυδοσία των σπεκουλαδόρων και να ανασχέσουν την κατρακύλα της ευρωπαϊκής οικονομίας, αφού, μετά την Ελλάδα, οι αξιολογήσεις της σκοπιμότητας άρχισαν να αγγίζουν την Ισπανία και την Πορτογαλία, ενώ λόγος γίνεται πλέον και για την Ιρλανδία και αυτήν ακόμη την Ιταλία.

Πρόσφατα, ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Εσωτερι-κή Αγορά Michel Banier δήλωσε, χαρακτηριστικά, τα ακόλουθα:

«Πρέπει να εξετάσουμε τον αντίκτυπο των αξιολογήσεων των οίκων… συνολικά στο χρηματοοικονομικό και οικονομικό σύστημα. Αν κοιτάξουμε την Ελλάδα, για παράδειγμα, έμεινα έκπληκτος από την γρήγορη υποβάθμιση της πιστοληπτικής της ικανότητας». Εξάλλου η Καγκελάριος της Γερμανίας Άγγελα Μέρκελ υποστήριξε με έμφαση ότι ένας ευρωπαϊκός οίκος αξιολόγησης θα μπορούσε να είναι χρήσιμος.

Σε αυτό πρέπει να προστεθεί και η προειδοποίηση της Κομισιόν η οποία, με αφορμή τις υποβαθμίσεις της Ελλάδας και της Πορτογαλίας, τόνισε ότι παρακολουθεί στενά τα τεκταινόμενα και αναφέρθηκε σε «εξελίξεις στην αγορά που δημιουργούν ερωτήματα για την συμπεριφορά ορισμένων παικτών».

Ο κλοιός γύρω από τους διαβόητους οίκους αξιολόγησης άρχισε να στενεύει. Γιατί και ο μαχητικός και πάντοτε αξιόλογος Γάλλος Πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί ταυτίσθηκε επίσης με την Άγγελα Μέρκελ και έθεσε επιτακτικά επί τάπητος το σοβαρό θέμα των οίκων αξιολόγησης, οι οποίοι πρέπει να τεθούν κάτω από έλεγχο όσον αφορά στην αξιοπιστία, στην αντικειμενικότητα και στην διαφάνειά τους.

 

Ο Χριστόδουλος Χριστοδούλου είναι πρώην Υπουργός Οικονομικών και Εσωτερικών και τέως Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου

2 Comments

  1. ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΣ
    24 Ιουλίου 2010 23:08

    Στην Ευρώπη δεν είναι όλα αγγελικά πλασμένα. Το λέω αυτό διότι καταντήσαμε εδώ στην Κύπρο για ότι συμβαίνει να επικαλούνται διάφοροι τις Ευρωπαικές αξίες. Μα είναι δυνατό να μιλούμε για ευρωπαικές αξίες την στιγμή που ο δικός μας πολιτισμός είναι γεμάτος απο ανεκτίμητες αξίες οι οποίες μέχρι σήμερα καθοδηγούν και κατευθύνουν την πορεία της ανθρωπότητας.; Ας διδακτούμε και ας αντλήσουμε δυνάμεις και ας εφαρμόσουμε τις διαχρονικές αξίες του ελληνικού πολιτισμού μας , να διδακτούμε απο την ιστορία και το παρελθόν και σίγουρα η πορεία μας σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να είναι λανθασμένη.Η Ευρώπη δεν έχει ακόμη αποδείξη τις δυνατότητες της αλλά φαίνεται ότι θα περάσει απο συμπληγάδες. Αυτό τουλάχιστο δείχνουν τα σημερινά δεδομένα; μία Ευρώπαική ένωση η οποία κλονίζεται τόσο οικονομικά αλλά και πολιτισμικά.Αναφορικά με τους οίκους αξιολόγησης τελικά θα κάνει και η Ευρώπη τους δικούς της για να μαγειρεύει ότι θέλει;
    Μήπως οι κολοσσοί που κατέρρευσαν στην Αμερική δεν ετύγχαναν αξιολόγησης ; Πως λοιπόν οι ανεξάρτητοι αυτοί οργανισμοί δεν τους πήραν χαμπάρι; Με λίγα λόγια ότι θέλουν μαγειρεύουν.Σε διεθνές επίπεδο επιβάλλεται η αξιοπιστία και η διαφάνεια αλλά ας τα εφαρμόσουμε και ας τα εμπεδώσουμε όλα αυτά πρώτα στον τόπο μας. Πρώτα ,πρώτα θα πρέπει να αλλαξει η νοοτροπία στη Δημόσια διοίκηση η οποία μπορεί και επιβάλλεται να προσφέρει πολλά στην οικονομία. Η δημόσια διοίκησ η θα πρέπει να ξεφύγει απο τις παραδοσιακές ενασχολήσεις και να προχωρήσει σε καινοτόμες πρακτικές.Η δημόσια διοίκηση είναι συγκετρωτική για αυτό και δεν αποδίδει.όσα θα “επρεπε λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος της.. Αδυναμίες στην δημόσια διοίκηση έχουν αυτόματα αντίκτυπο στην οικονομία και ιδιαίτερα υπο τις παρούσες διεθνείς συνθήκες.

  2. ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΣ
    26 Ιουλίου 2010 22:24

    Εφόσον στο πιο πάνω άρθρο γίνεται αναφορά σ ε αξιολογήσεις που γίνονται απο διάφορους οίκους δράττομαι της ευκαιρίας να ερωτήσω , να προβληματίσω και παράλληλα παρακαλώ όπως δοθούν απόψεις ως προς τί χρειζόταν αυτή την περίοδο η αξιολόγηση των ευρωπαικών τραπεζών και οι σχετικές ανακοινώσεις με τα γνωστά αποτελέσματα που ακολούθησαν. Καταρχήν απο τις 91 τράπεζες που αξιολογήθηκαν ήσαν γνωστές οι 7 ( επτά ) προβληματικές και πρίν την σχετική έρευνα.. Κατα συνέπεια μήπως αυτό έγινε για σκοπούς τόνωσης και ενίσχυσης της εμπιστοσύνης. Καλό αυτό . Απο την άλλη όμως τέτοιες ανακοινώσεις και τέτοια τέστ σε τέτοιες περιόδους είναι λίγο επικύνδυνα κατα την κρίση μου. Είναι καλή η ψυχολογία του επενδυτικού κοινού αλλά ακόμη καλύτερη και επιβεβλημένη είναι η προστασία του επενδυτικού κοινού.. Απλά αναφέρω το ράλλυ που σημειώθηκε στο χρηματηστήριο Κύπρου μετά την σχετική ανακοίνωση και τα συμπεράσματα τα αφήνω στον κοινό αναγνώστη..
    Αλήθεια αυτά τα τέστ που έγιναν πόσο αξιόπιστα είναι και σε ποιές παρόμοιες περιόδους στο παρελθόν έχει δοκιμαστεί η αξιοπιστία τους ; Ο καθρέφτης της ευρωστίας και αξιοπιστίας ενός οργανισμού είναι τα οικονομικά αποτελέσματα που ανακοινόνται λαμβάνοντας υπόψη κάποια διεθνή και ανφγνωρισμένα πρότυπα.
    Σε καμία περίπτωση δεν θέλω να αμφισβητήσω οτιδήποτε αλλά ούτε και να μηδενίσω οποιεσδήποτε προσπάθειες που λαμβάνται. Οι καιροί όμως είναι δύσκολοι και μάλλον έπονται ακόμη δυσκολότεροι για αυτό χρειάζεται σύνεση προβληματισμός και σκληρή εργασία απο όλους για να διεξέλθουμε την κρίση. Όταν υπάρχει πραγματική αισιοδοξία με σκληρή δουλειά μπορεί να εντοπιστεί το πραγματικό πρόβλημα να είστε βέβαιοι ότι μπορεί να επιλυθεί.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>