Εκδοτικό Σημείωμα

Συζητείται έντονα αυτές τις μέρες το ενδεχόμενο της αύξησης του αριθμού των Βουλευτών με την προσθήκη εδρών επικρατείας, καθώς και της αύξησης του εκλογικού μέτρου από 1,8% σε 3,5%. Και, ως γνωστόν, για την μεθόδευση αυτή συνεργάζονται τα δύο μεγάλα κόμματα, ΑΚΕΛ και ΔΗΣΥ. Έχει αναπτυχθεί ένας αρκετά ευρύς διάλογος για τις σκοπιμότητες που εξυπηρετούν αυτές οι ενδεχόμενες αλλαγές. Αυτό που θα μας απασχολήσει σε αυτό το σημείωμα είναι άλλο: Μήπως, με αυτή την αλλαγή, αλλοιώνεται γενικότερα ο χαρακτήρας του κυπριακού πολιτικού συστήματος;

Στις σελίδες αυτού του περιοδικού έχουμε αναφερθεί ξανά και έχουμε στηλιτεύσει τον κλειστό χαρακτήρα του κυπριακού πολιτικού συστήματος. Ενός συστήματος που χαρακτηρίζεται από έντονη κομματοκρατία και που διέπεται από μια λογική τύπου «αν έχεις κόμμα διάβαινε». Σε μια χώρα όπου τα συμβούλια των ημικρατικών οργανισμών διορίζονται βάσει κομματικών κριτηρίων, όπου οι Βουλευτές ή υποψήφιοι χρησιμοποιούν ως πεδίο ανάπτυξης της πολιτικής τους ατζέντας τα εθνικά μνημόσυνα και τους γάμους, όπου ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας συμβουλεύεται για το κυπριακό τους αρχηγούς των κομμάτων και όχι επιστημονικά ειδικευμένα άτομα και όπου διαλέγεις ποδοσφαιρική ομάδα αναλόγως του ποιο κόμμα υποστηρίζεις (ή το αντίστροφο). Με όλα του όμως τα στραβά και τα ανάποδα, το κλειστό και πανταχού παρόν Under ”Klassiskt Casino” finns alla bordsspel, videopokern och klassiska slottar medan videoslotspelen hittas under ” Spelautomater ”. αυτό σύστημα είχε ένα πλεονέκτημα, το οποίο δύσκολα το συναντάει κανείς σε άλλα κράτη, ακόμα και στα πιο αναπτυγμένα: Το πλεονέκτημα της διακομματικής διαβούλευσης και συνεννόησης μέσα από ένα διαρκή διάλογο, ανεξαρτήτως της εκλογικής δύναμης της κάθε παράταξης. Το πλεονέκτημα αυτό πρόσφερε μέχρι τώρα την ευκαιρία και στα μικρότερα κόμματα (και κατ» επέκταση στους πολίτες που τα ψήφισαν) να έχουν δημόσιο βήμα από τα ΜΜΕ, να εισέρχονται στην Βουλή και να συμμετέχουν στο νομοθετικό της έργο, να λαμβάνουν την κρατική χορηγία και να συμμετέχουν στο Εθνικό Συμβούλιο. Με την κυοφορούμενη ρύθμιση, καταργείται και αυτό το μοναδικό ίσως θετικό στοιχείο του πολιτικού μας συστήματος, το οποίο το καθιστούσε πιο ανθρώπινο, και πιο δημοκρατικό από τα αντίστοιχα πολιτικά συστήματα του φιλελεύθερου, δημοκρατικού κόσμου.

Με την επέκταση του εκλογικού μέτρου, το κυπριακό πολιτικό σύστημα θα ενστερνιστεί τους στυγνούς κανόνες της ασύδοτης αγοράς: Οι μεγάλοι μεγαλώνουν και οι μικροί μικραίνουν. Θα εξαλειφθεί το κίνητρο υπερψήφισης ενός μικρού κόμματος και θα κυριαρχήσει και στις βουλευτικές εκλογές η λογική της χαμένης ψήφου, κατά τα πρότυπα των προεδρικών εκλογών. Μικρά πολιτικά κόμματα που είχαν αρχίσει να διαμορφώνουν μια παράδοση στην πολιτική ζωή της Κύπρου θα μείνουν εκτός Βουλής και, σταδιακά, ελλείψει εκλογικής δύναμης και κρατικής χορηγίας, θα οδηγηθούν σε μαρασμό. Από την εξέλιξη αυτή θα οφεληθούν τα δύο μεγάλα κόμματα και θα ενισχυθεί ο διπολισμός. Θα δημιουργηθεί μία κατάσταση «πολιτικού ιμπεριαλισμού», δηλαδή μια κατάσταση του τύπου «ο νικητής τα παίρνει όλα», όπως συμβαίνει στις αγορές του ακραίου νεοφιλελευθερισμού και των μονοπωλίων. Και σε ένα προεδρικό σύστημα, όπου δεν υπάρχει ουσιαστικός κοινοβουλευτικός έλεγχος στο έργο της εκτελεστικής εξουσίας, ο ενισχυμένος διπολισμός απέχει απλώς ένα βήμα από τον μονοκομματικό ολοκληρωτισμό.

Το πιο ενδιαφέρον όμως στοιχείο είναι το εξής: Ο πολιτικός αυτός ιμπεριαλισμός, με την ενισχυμένη ροπή προς τον ακραίο διπολισμό, εάν τελικά επικρατήσει, θα έχει μεν την σφραγίδα των δύο μεγάλων κομμάτων, αλλά πρωτίστως θα έχει υιοθετηθεί επί διακυβέρνησης ΑΚΕΛ. Ενός ΑΚΕΛ που είχε κάποτε καταστήσει σύνθημά του την εναντίωση στον ιμπεριαλισμό και στην ασυδοσία των απορρυθμισμένων αγορών. Πώς λοιπόν τώρα το ΑΚΕΛ εξωθεί το πολιτικό σύστημα της Κύπρου στην απορρύθμιση και στον πολιτικό ιμπεριαλισμό; Για μια ακόμα φορά αποδεικνύεται ότι τα ιδεολογικά συνθήματα είναι κούφια και εξυπηρετούν απλά σε πολιτικές σκοπιμότητες. Τουλάχιστον στην Κύπρο της «δίκαιης κοινωνίας» …