Γράφει:

Η Ευρώπη γερνάει

Μήπως είστε μεσήλικας (και άνω) και αναμένετε την συνταξιοδότησή σας για να ζήσετε μια λίγο πιο ανέμελη ζωή και να χαρείτε τα παιδιά και τα εγγόνια σας; Δυστυχώς ο χρόνος αναμονής σας μόλις έχει αυξηθεί. Μήπως είστε νέος άνεργος και ψάχνετε μάταια εργασία; Δυστυχώς οι πιθανότητές σας μόλις έχουν μειωθεί. Μην ανησυχείτε όμως. Η ΕΕ σας εύχεται έναν ανθόσπαρτο βίο για να βοηθήσετε κι εσείς στην αλλαγή των δημογραφικών μας δεδομένων, για το καλό των επόμενων γενεών. Εσείς απλά δουλέψτε (αν βρείτε εργασία) μέχρι τα γεράματά σας και μην ανησυχείτε διότι, αν βγείτε στην σύνταξη ζωντανοί, θα πάρετε ένα χαρτζιλίκι.

Σίγουρα αυτά σας ακούγονται κάπως παρατραβηγμένα. Δυστυχώς όμως δεν απέχουν και πολύ από την πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα που είδε το φώς της δημοσιότητας την 7η του περασμένου Ιουλίου, επιβεβαιώνοντας τους φόβους των Ευρωπαίων πολιτών. Το όνομα αυτής: «Πράσινη Βίβλος για τις Συντάξεις». Πρόκειται για ένα έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που σκοπό έχει την προώθηση προβληματισμού και την έναρξη διαβούλευσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο για το πώς μπορούν να διασφαλιστούν επαρκείς, βιώσιμες και ασφαλείς συντάξεις. Η διαβούλευση αυτή, η οποία θα κρατήσει για τέσσερις μήνες, θα οδηγήσει στην υιοθέτηση Λευκής Βίβλου, προκειμένου να αποτελέσει πηγή κοινοτικής δράσης. Αν κρίνουμε όμως από το περιεχόμενο του συγκεκριμένου εγγράφου και από το κύμα αντιδράσεων που έχει ήδη προκαλέσει, μάλλον θα τολμούσε να πει κανείς ότι οδηγούμαστε με μαθηματική ακρίβεια σε μια «Μαύρη Βίβλο» …

Πράσινη Βίβλος και … πράσινα άλογα

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα τελευταία 50 χρόνια το προσδόκιμο ζωής στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά μέσον όρο κατά πέντε χρόνια. Υπολογίζεται δε ότι μέχρι το 2060 το προσδόκιμο ζωής θα αυξηθεί κατά επτά χρόνια. Και αυτά βέβαια εν μέσω αυξημένων ποσοστών υπογεννητικότητας. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, ενώ το 2008 υπήρχαν τέσσερις άνθρωποι σε ηλικία εργασίας (15-64 ετών) για κάθε ένα πολίτη της ΕΕ άνω των 65 ετών (4:1), η αναλογία αυτή υπολογίζεται να μειωθεί σε 2:1 μέχρι το 2060. Με πιο απλά λόγια, οι συνταξιούχοι σε σχέση με τους εργαζόμενους αναμένεται να διπλασιαστούν στο διάστημα αυτό. ‘Η με πιο “αλατοπιπεράτα” λόγια –σε αυτά που αρέσκεται άλλωστε η ΕΕ– «…οι γηράσκοντες πληθυσμοί σε όλα τα Κράτη Μέλη ασκούν μεγάλη πίεση στα συνταξιοδοτικά συστήματα».

Έτσι, όπως το θέτει η Επιτροπή, διά στόματος Λάζλο Άντορ, «η επιλογή που έχουμε είναι, ή φτωχότερους συνταξιούχους και ψηλότερες (συνταξιοδοτικές) εισφορές, ή περισσότερους εργαζόμενους για μεγαλύτερο διάστημα». Με αυτό το φαινομενικά τόσο απλό «ψευτοδίλημμα», ο Ούγγρος Επίτροπος  (αρμόδιος για θέματα απασχόλησης, κοινωνικών υποθέσεων και κοινωνικής συνοχής) θέτει ως online roulette αναγκαίο «μονόδρομο» την παράταση του εργασιακού βίου.

Με την πλήρη στήριξη των συνεργών του, Όλι Ρεν (οικονομικές και νομισματικές υποθέσεις) και Μισέλ Μπαρνιέ (εσωτερική αγορά και υπηρεσίες), ο Άντορ υπογραμμίζει ότι, «…η σημερινή κατάσταση πολύ απλά δεν είναι βιώσιμη». «Για να αντιμετωπιστεί αυτή η πρόκληση», συνεχίζει, «πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά η ισορροπία μεταξύ του χρόνου στην εργασία και του χρόνου στην σύνταξη». Και αν με τα όμορφα αυτά λόγια δεν καταλάβατε τι θέλει πει ο ποιητής, τότε ας το θέσουμε λίγο πιο ωμά: Σκοπεύετε να ζήσετε περισσότερο; Τότε δουλέψτε περισσότερο!

«Εργασία και χαρά»

Υπό την πίεση των υπερβολικών ελλειμμάτων που αντιμετωπίζουν, πολλά κράτη μέλη της ΕΕ έχουν ήδη αρχίσει κινητοποιήσεις για σημαντική αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης. Ενώ η Ισπανία εξετάζει, για παράδειγμα, το ενδεχόμενος αύξησης του ορίου στο 67ο έτος, η Γερμανία το έχει ήδη θέσει αυτό ως στόχο μέχρι το 2029. Υπολογίζεται δε ότι για να αντιμετωπιστεί η «ασφυξία» στο συνταξιοδοτικό, ένας Ευρωπαίος θα πρέπει να εργάζεται κατά την διάρκεια των 2/3 της ενεργού του ζωής και να είναι στην σύνταξη το τελευταίο 1/3. Αυτή είναι η κατά τα άλλα «σωστή χρονική ισορροπία» μεταξύ εργασίας και σύνταξης, την οποία προτείνει η Επιτροπή. Με άλλα λόγια, «εργασία και χαρά»…

Η ερώτηση του ενός εκατομμυρίου

Αν είναι να δούμε βέβαια και την δημοσιονομική πραγματικότητα, κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει το τεράστιο πρόβλημα που δημιουργείται από τα δημογραφικά δεδομένα που παρατηρούμε. Η βιωσιμότητα των συνταξιοδοτικών ταμείων σε όλες σχεδόν της χώρες της ΕΕ τίθεται υπό αμφισβήτηση, ενώ η χρηματοδότησή τους είναι ακόμα πιο ανέφικτη σήμερα, ελέω της χρηματοπιστωτικής κρίσης που πλήττει όλα τα κράτη μέλη. Έτσι αξίζει έστω να αναγνωρίσουμε στους Λάζλο-Ρεν-Μπαρνιέ την αναγκαιότητα μιας τέτοιας πρωτοβουλίας, που στόχο έχει την αναχαίτιση των συνταξιοδοτικών ταμείων.

Τότε εντάξει, ας το δεχτούμε… ας πούμε ότι είναι πολύ καλά όλα αυτά για την αντιμετώπιση του συνταξιοδοτικού. Ρωτάμε όμως: Τα ταμεία ανεργίας ποιος θα τα γεμίσει τώρα; … μμμ…

Η γενιά καγκουρό

Την έχουν αποκαλέσει γενιά των 700 (ή G-700), των 800 –ακόμα και των πλην 700. Σε κάθε χώρα έχουν το δικό τους προσωνύμιο. Στην Γαλλία, για παράδειγμα, είναι η γενιά του CPE, του Συμφώνου Πρώτης Πρόσληψης, ενώ στην Ισπανία ονομάζονται οι Χιλιάριδες. Ο χαρακτηρισμός όμως που τους δίνεται από πολλούς κοινωνιολόγους είναι η γενιά καγκουρό. Είναι οι νέοι της γενιάς αυτής που παρόλα τα διπλώματά τους και τα χρόνια σπουδών τους, συνεχίζουν να ζουν με τη μαμά (όπως τα καγκουρό).

Πιο συγκεκριμένα, ο μέσος όρος ηλικίας αποχώρησης των νέων από τις οικογενειακές τους εστίες υπολογίζεται στα 27 έτη στην Ελλάδα, την Ισπανία και την Πορτογαλία και στα 30 στην Ιταλία. H γενιά των bamboccioni κατά την ιταλική (δηλαδή παιδιά της μαμάς), είναι αυτή που ζει σήμερα στην αβεβαιότητα, αφού τα ποσοστά ανεργίας που την μαστίζουν έχουν ανέβει κατακόρυφα, ενώ οι μισθοί είναι πενιχροί.

Ας συλλογιστούμε για λίγο: Πώς περιμένουμε να αυξηθούν τα ποσοστά γεννητικότητας και να λυθούν έτσι τα δημογραφικά μας προβλήματα, εν μέσω όλης αυτής της αβεβαιότητας που πλήττει την νέα γενιά;

Ρωσική ρουλέτα η μόνη λύση

Τα πράγματα σίγουρα δεν είναι σήμερα και τόσο ρόδινα. Δύσκολοι καιροί για νέους, αλλά και για τους γηραιότερους (ιδιαίτερα βέβαια για αυτούς που προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα). Αναμφισβήτητα, κανείς δεν θέλει να ζει σε μια κοινωνία όπου η νέα γενιά είναι συνώνυμο της ανεργίας, της ετεροαπασχολήσης, των χαμηλών μισθών και της έλλειψης οράματος. Διότι πράγματι μια πολύ μεγάλη μερίδα των νέων της μικρής και μικρομεσαίας αστικής τάξης μαστίζεται από τις συνέπειες των νέων αυτών δεδομένων και διερωτάται σήμερα πού πήγε η εποχή του «ζαμάν φου» και του «Μπάμπη του φλου».

Από την άλλη, κανείς δεν θέλει να ζει και σε μια κοινωνία όπου τα γηρατειά είναι συνώνυμο της φτώχειας, διότι ο «γηράσκων πληθυσμός» έχει και αυτός τις δικές του ανησυχίες. Αγωνιά για τα παιδιά και τα εγγόνια του μέσα στο νέο αυτό γίγνεσθαι, αλλά φοβάται  κιόλας μην πεθάνει στη ψάθα, έτσι που στερεύουν τα συνταξιοδοτικά ταμεία.

Μήπως τελικά η λύση να μην βρίσκεται μέσα σε πράσινες, λευκές ή μαύρες βίβλους, αλλά μέσα σε μια πιο απλή λογική; Εμείς πάντως προτείνουμε μια η οποία, όσο μακάβρια κι αν φαντάζει, ίσως να είναι η μοναδική μέσα σε αυτό το «μονόδρομο», όπως τον χαρακτηρίζει η ΕΕ, που έχουμε μπει:

Με τα όμορφα στατιστικά και ποσοστά του 4:1 που μας παρουσιάζουν οι Ευρωφωστήρες, η λύση μας εμάς βασίζεται σε απλά μαθηματικά. Γιατί δεν λέμε ότι σε κάθε τέσσερεις συνταξιούχους σήμερα αντιστοιχεί μία σύνταξη και ένα όπλο με τρεις σφαίρες; Και ας ονομάσουμε την λύση αυτή η «Ρωσική Ρουλέτα του Συνταξιοδοτικού»!

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>