Γράφει:

Το τουρκοϊσραηλινό “γαϊτανάκι” και η Κύπρος

Ο νέος ρόλος της Τουρκίας στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, αλλά και οι τεταμένες σχέσεις με τον πρώην της σύμμαχο Ισραήλ, είναι συνεχώς στην επικαιρότητα. Αυτό φυσικά μόνο τυχαίο δεν είναι αφού ο ανερχόμενος ηγεμονικός ρόλος της Τουρκίας, αλλά και η ρήξη στις σχέσεις των δύο αυτών περιφερειακών δυνάμεων, περιπλέκουν ακόμη περισσότερο την ήδη πολύπλοκη κατάσταση της περιοχής, όπως επίσης και τον ρόλο των ΗΠΑ ως ο μεγαλύτερος και σημαντικότερος σύμμαχος των δύο χωρών.  Η Κύπρος, είτε το θέλουμε είτε όχι, επηρεάζεται άμεσα από αυτό το κομφούζιο και πολύ εύκολα μπορεί να μετατραπεί σε πιόνι ή/και μοχλός πίεσης από όλες τις ενδιαφερόμενες πλευρές με απρόσμενα αποτελέσματα, ιδιαίτερα αν η δική μας πολιτική ελίτ δεν «διαβάσει» ορθά τις κινήσεις της Τουρκίας, του Ισραήλ αλλά και των ξένων δυνάμεων.

Κοιτάζοντας τους στόχους και τα συμφέροντα του κάθε «παίχτη» μπορεί κάποιος εύκολα να αντιληφθεί την στρατηγική ανάπτυξη του «παιχνιδιού», όπως επίσης και τα πιθανά αποτελέσματα για την Κύπρο.

Παίχτης 1: Ισραήλ

Το Ισραήλ προσπαθεί να αποδείξει ότι οι κινήσεις του ενάντιων των Παλαιστινίων στην Γάζα δεν είναι παράλογες και ταυτόχρονα να τονίσει ότι η Τουρκία, με τις πράξεις της στην Κύπρο, είναι η τελευταία χώρα που πρέπει να ασκεί κριτική. Ως επακόλουθο, είναι αναμενόμενο ότι η Κύπρος θα χρησιμοποιείται από το Ισραήλ ως «όπλο» για να κτυπήσει πολιτικά την Τουρκία. Ένα πρόσφατο άρθρο ενός (Εβραίου) Αμερικανού ακαδημαϊκού (Dr. Daniel Pipes) στην Jerusalem Post είναι ενδεικτικό για το πώς η Κύπρος μπορεί να βρεθεί στη μέση της όλης Ισραηλινο-τουρκικής κρίσης. Ο Dr. Pipes έθεσε το ερώτημα κατά πόσο οι πράξεις του Ισραήλ στη Γάζα είναι χειρότερες από αυτές της Τουρκίας στην Κύπρο, κάνοντας μια ενδιαφέρουσα και πολυεπίπεδη σύγκριση των δύο περιπτώσεων (π.χ. η χρήση απαγορευμένων όπλων, η κατοχή εδαφών, ο εποικισμός, κτλ). Το συμπέρασμα ήταν (φυσικά) ότι αυτά που κάνει η Τουρκία στην Κύπρο είναι πολύ χειρότερα και ότι καλά θα έκανε η πρώτη να μην ασχολείται με το Ισραήλ.

Το ερώτημα είναι κατά πόσο η Κυπριακή Δημοκρατία θα πρέπει να βοηθήσει το Ισραήλ να πλήξει πολιτικά την Τουρκία ή αν θα πρέπει να κρατήσει μια πιο ουδέτερη στάση. Η απάντηση δεν είναι απλή και η Κυπριακή Δημοκρατία θα πρέπει να πορευτεί πολύ προσεχτικά για τουλάχιστον δύο λόγους:

1. Το Ισραήλ δεν θα διστάσει να μας «πουλήσει» οποιαδήποτε στιγμή αλλάξουν τα συμφέροντά του, γιατί στην πραγματικότητα ουδόλως απασχολεί τους γείτονές μας για την κατάσταση στην Κύπρο και τα προβλήματα που δημιουργεί η Τουρκία. Για αυτούς δεν είμαστε παρά μόνο ένα προσωρινό πολιτικό όπλο που μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να αντιμετωπίσουν την υφιστάμενη κρίση με την Τουρκία, αλλά και την κριτική της διεθνής κοινότητας, η σημασία του οποίου αργά ή γρήγορα θα τελειώσει ή τουλάχιστον θα μειωθεί αισθητά. Μόλις περάσει η κρίση και η έντονη κριτική θα είμαστε αυτομάτως αχρείαστοι και η «συμμαχία» μας θα καταρρεύσει άμεσα.

2. Μια συμμαχία με το Ισραήλ εύκολα μπορεί να μας δημιουργήσει εχθρούς στον Αραβικό/Ισλαμικό κόσμο, κάτι που σίγουρα θα εκμεταλλευτεί η Τουρκία. Μέχρι στιγμής η συμπάθεια και συμπαράσταση της Κύπρου προς τον αγώνα των Παλαιστινίων ήταν ασπίδα στις τουρκικές προσπάθειες για αναγνώριση της «ΤΔΒΚ» από Ισλαμικά κράτη. Μια ανοιχτή συμμαχία με το Ισραήλ θα υποβοηθούσε τις τουρκικές προσπάθειες.

Παίχτης 2: Τουρκία

Η Τουρκία έχει θέσει ως έναν από τους βασικούς της στόχους την ανάπτυξη της χώρας σε περιφερειακή και παγκόσμια δύναμη. Η ανάπτυξη της οικονομίας της (16η μεγαλύτερη στον κόσμο), η γεωστρατηγική της θέση, ιδιαίτερα όσο αφορά θέματα ενέργειας, αλλά και ο ρόλος της ως μοντέλο ισλαμικού αλλά και ταυτόχρονα δημοκρατικού κράτους, την οδήγησαν στην επίτευξη (σε μεγάλο βαθμό) του πρώτου στόχου και την έβαλαν στην σωστή πορεία για το δεύτερο. Σε σύγκριση με το παρελθόν, η μεγαλύτερη διαφορά είναι ότι για να πετύχει τους στόχους της, η Τουρκία, νιώθοντας τώρα πολύ πιο δυνατή, δεν διστάζει να ρισκάρει τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ casino en ligne francais avec bonus sans depot ή οποιαδήποτε άλλη «φιλική» χώρα (όπως π.χ. το Ισραήλ). Δεν είναι τυχαίο που για πρώτη φορά στην ιστορία της η Τουρκία επέλεξε πλευρές στο μεγαλύτερο πρόβλημα της Μέσης Ανατολής, όταν απείλησε ουσιαστικά το Ισραήλ να λάβει μέτρα για χαλάρωση του εμπάργκο στη Γάζα ή να ρισκάρει να δεχθεί τις (απροσδιόριστες) συνέπειες. Τυχαίο δεν είναι ούτε το γεγονός ότι δεν διστάζει να φέρει στα άκρα τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ, που είναι ιδιαίτερα τεταμένες για πολλούς λόγους όπως είναι οι απειλές κατά του Ισραήλ, η υποστήριξη προς την Χαμάς, η διαχείριση των πυρηνικών του Ιράν, αλλά και για τον ρόλο που έχουν τα στρατεύματά της στο Αφγανιστάν.

Έχοντας αυτά τα δεδομένα υπόψη, το μόνο σίγουρο είναι ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να αφήσει το Ισραήλ να ενδυναμώσει την θέση του και να αποδυναμώσει την δική της, χρησιμοποιώντας την Κύπρο ως «όπλο». Ακριβώς το αντίθετο. Το πιο online casino australia πιθανό είναι να ζητήσει ακόμη πιο έντονα την βοήθεια άλλων Ισλαμικών κρατών να αντιμετωπίσουν το Ισραήλ σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου και αυτού της Κύπρου. Για τα πλείστα αραβικά κράτη, που διαχρονικά αγωνίζονται ενάντιων του Ισραήλ, η πιθανή βοήθεια της Τουρκίας σε αυτό τον αγώνα έχει σίγουρα πολύ περισσότερη σημασία από την κατάσταση της Κύπρου ή την όποια συμπάθεια τρέφουμε για τον Παλαιστινιακό αγώνα. Η «θυσία» της Κύπρου είναι πολύ πιο πιθανή τώρα παρά πριν την διάλυση των σχέσεων της Τουρκίας με το Ισραήλ και είναι εδώ που πρέπει να προσέξει η δική μας πολιτική ελίτ να μην προσφέρει περαιτέρω λόγους στα ισλαμικά κράτη να βοηθήσουν τις προσπάθειες της Τουρκίας για αναγνώριση της «ΤΔΒΚ».

Παίχτης 3: ΗΠΑ

Όπως προαναφέραμε, οι σχέσεις των ΗΠΑ και της Τουρκίας κάθε άλλο παρά ρόδινες είναι. Παρόλα αυτά, ούτε οι ΗΠΑ ούτε η Τουρκία είναι σε θέση να φέρουν σε ολική ρήξη τις σχέσεις τους. Η Τουρκία ακόμη χρειάζεται τις ΗΠΑ για στρατιωτικούς (εξοπλισμός), πολιτικούς και οικονομικούς λόγους, ενώ οι ΗΠΑ χρειάζονται την Τουρκία κυρίως γιατί παραμένει η μόνη μουσουλμανική χώρα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως δυτικό «μοντέλο» ισλαμικής δημοκρατίας, ενώ εξακολουθεί να είναι και η μόνη ουσιαστική «γέφυρα της Δύσης προς τον μουσουλμανικό κόσμο». Οι ΗΠΑ γνωρίζουν επίσης πόσο χρήσιμη μπορεί να είναι η Τουρκία για τον καλύτερο έλεγχο του Καύκασου αλλά και για θέματα ενέργειας στην περιοχή. Με λίγα λόγια, ακόμη και μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου η Τουρκία είναι ακόμη ιδιαίτερα σημαντική για τις ΗΠΑ.

Η ρήξη των σχέσεων Ισραήλ και Τουρκίας έφεραν τους Αμερικανούς σε ακόμη πιο δύσκολη θέση για την διαχείριση του μεσανατολικού. Καλούνται τώρα οι ΗΠΑ να κρατήσουν τις ισορροπίες στην περιοχή με πολύ προσεκτικούς χειρισμούς για να μην ξεφύγει ακόμη περισσότερο η κατάσταση. Δεν πρέπει να μας ξεγελούν οι όποιες προειδοποιήσεις των ΗΠΑ προς το Ισραήλ. Αντιθέτως, πρέπει να θεωρείται δεδομένη η υποστήριξη των πρώτων προς το δεύτερο. Δεδομένο όμως πρέπει να θεωρείται και το γεγονός ότι είναι πολύ δύσκολο για τις ΗΠΑ να απειλήσουν ανοιχτά την Τουρκία. Μάλλον το αντίθετο, αφού φαίνεται ότι επιλέγουν να την «καλοκρατούν». Η καλή συμπεριφορά των ΗΠΑ προς την Τουρκία όμως δεν μπορεί να είναι σε βάρος του Ισραήλ γιατί έτσι θα χαλάσουν ακόμη περισσότερο οι ισορροπίες. Είναι εδώ που υπάρχει ο κίνδυνος η Κύπρος να γίνει το «δωράκι» των ΗΠΑ, αφού η κατάσταση στο νησί είναι σημαντική για την Τουρκία και ασήμαντη ουσιαστικά για το Ισραήλ. Υπάρχει δηλαδή κίνδυνος η Κύπρος να χρησιμοποιηθεί ως πιονάκι για την εξομάλυνση των σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας ή/και Τουρκίας-Ισραήλ.

Ενδεικνυόμενοι χειρισμοί

Πώς πρέπει εμείς να διαχειριστούμε την κατάσταση; Σίγουρα τα πράγματα δεν είναι απλά για τον Πρόεδρο Χριστόφια και την Διπλωματική Υπηρεσία και η κάθε μας κίνηση πρέπει να είναι πολύ μελετημένη για να μην βρεθούμε προ εκπλήξεως. Η χαμηλή και αθόρυβη στάση του Προέδρου είναι ενδεχομένως η καλύτερη λύση για να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση.  Δεν μπορούμε φυσικά να εναντιωθούμε του Ισραήλ γιατί εναντιώνεται στην Τουρκική εισβολή και κατοχή. Αυτό θα ήταν διπλωματικό “αυτογκόλ”. Από την άλλη όμως δεν χρειάζεται να γίνουμε και οι πιο ένθερμοι οπαδοί του για τους λόγους που προαναφέρθηκαν. Μπορεί δηλαδή η ΚΔ να αφήσει το Ισραήλ να μιλά εναντίον της Τουρκίας χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα την Κύπρο, χωρίς όμως εμείς να παίρνουμε θέση ανοιχτά υπέρ του Ισραήλ. Με λίγα λόγια, στόχος πρέπει να είναι να πάρουμε όσα περισσότερα πολιτικά οφέλη μπορούμε από την τουρκοϊσραηλινή κρίση, χωρίς να βάλουμε τους εαυτούς μας σε μπελάδες με τα αραβικά κράτη υποστηρίζοντας ανοιχτά το Ισραήλ (έτσι και αλλιώς το Ισραήλ θα χρησιμοποιεί την Κύπρο ως παράδειγμα είτε είμαστε είτε δεν είμαστε ανοιχτά υπέρ του). Εξίσου σημαντική είναι και η ενδυνάμωση των σχέσεών μας με «ήσυχο» τρόπο με τους Παλαιστίνιους και άλλα αραβικά κράτη, έτσι ώστε να δυσκολέψουμε τις όποιες προσπάθειες της Τουρκίας να εκμεταλλευτεί την κρίση με το Ισραήλ.

Όσο αφορά την στάση της Αμερικής, δεν υπάρχουν και πολλά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε ή να μην κάνουμε πέραν από το προσπαθούμε να διαβάζουμε ορθά τις κινήσεις στην διεθνή πολιτική σκακιέρα και να προσπαθούμε να είμαστε ένα βήμα μπροστά, ή τουλάχιστον να μην είμαστε ένα βήμα πίσω.

2 Comments

  1. Kyriakos
    19 Οκτωβρίου 2010 20:50

    «Όσο αφορά την στάση της Αμερικής, δεν υπάρχουν και πολλά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε ή να μην κάνουμε πέραν από το προσπαθούμε να διαβάζουμε ορθά τις κινήσεις στην διεθνή πολιτική σκακιέρα και να προσπαθούμε να είμαστε ένα βήμα μπροστά, ή τουλάχιστον να μην είμαστε ένα βήμα πίσω.»

    Μπορούμε να κάνουμε πολλά όσον αφορά την σχέση μας με την Αμερική, αν πείσουμε ότι είμαστε αξιόπιστος και σοβαρός παίκτης με αποφασιστικότητα στην προάσπιση τον συμφερόντων μας. Ποτε δεν μας αντιμετώπισε η Αμερική σαν τέτοιο παίκτη γιατί ποτε δεν είμαστε τέτοιος παίκτης. Σαν εθισμένοι ραγιάδες με οσφυοκάμπτες δραγουμάνους για ηγέτες, εκλιπαρούσαμε και εκτονωνόμαστε σε ηθικό-συναισθηματικους αυτοσχεδιασμους με μια γέρη δόση υποκρισίας. Αν η Κύπρος σαν κράτος, η Κυπριακή Δημοκρατία δηλαδή, έδειχνε η δείξει ακόμα και τώρα την πρόθεση να εκμεταλλευτει για λόγου της (η λόγου μας εμάς σαν λαός) την πολύτιμη γεωστρατηγική θέση του νησιού, τα πράγματα θα μπορούσαν να ήταν/είναι αλλοιώς. Πριν προχωρήσουμε σε τέτοιες κινήσεις, πρώτα πρέπει να απελευθερώσουμε την σκέψη μας από τα μετά-αποικιακά σύνδρομα τις αγγλολαγνειας, τον τριτοκοσμικό-ξεπερασμένο οίστρο της ψεύτικης αντί-ιμπεριαλιστικής αριστεράς και τον υποτακτικό εθισμό της ψεύτικης εθνικόφρονης δεξιάς.

  2. Κάλλης Κων/νος
    17 Νοεμβρίου 2010 11:32

    Το Ελληνοαμερικάνικο λόμπυ, που μέχρι συστάσεως του Συμβουλίου απόδημου Ελληνισμού (περίοδος Α. Παπανδρέου) ήταν αρκετά αποτελεσματικό. Από συστάσεως λοιπόν του ΣΑΕ και εντεύθεν η διαίρεση είναι απίστευτα οδυνηρή, άρα καθίστατε και αναποτελεσματική για τα συμφέροντα του τόπου.
    Θα συμφωνήσω με τον προλαλλήσαντα για τη δυσκαμψία στη σκέψη που παρουσιάζουν οι αριστερές δυνάμεις και οχι μόνο. Η παραδοχή του ρητού «να μην πατάς σε δυό βάρκες» είναι και η ενδεδειγμένη επί της παρούσης, όσον αφορά το άρμα το οποίο θα πρέπει να ακολουθήσουμε και αυτό δεν είναι άλλο από το άρμα της Αμερικής, όχι μόνο γιατί θεωρώ πως το επίπεδο αρχών είναι κοινό, αλλά και για το ότι η Γαλογερμανική σωβινιστική λογική μόνο κακό μας έκανε, όπως μας έκανε διαχρονικά. Το ότι η Αμερική έχει σίγουρα «ανάγκη» την Τουρκία δεν σημαίνει απαραίτητα πως θα ήθελε να δια ρήξει τις σχέσεις της με την Ελλάδα, όχι μόνο για την ευρύτερη χρησιμοποίησή της στην χερσόνησο του Αίμου, αλλά και για την ενδεχόμενη αποσταθεροποίηση του ευρώ, στοιχείο το οποίο δεν πρέπει σε καμμιά π[ερίπτωση να περάσει απαρητήρητο.
    Θεωρώ λοιπόν πως η επαναδραστηριοποίηση του Ελληνοαμερικανικού λόμπυ θα φέρει τα καλλίτερα επιθυμητά αποτελέσματα.

Σχολιάστε

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>